Tweehonderd jaar geleden moesten kinderen net als hun ouders werken. In fabrieken, op het land, in mijnen. In 1874 komt er een wet om te voorkomen dat kinderen moeten werken. 'Het kinderwetje van Van Houten', heet deze wet. Maar niet alle kinderarbeid wordt met deze wet gestopt. In de mijnen en op het...
In de 19e eeuw is Nederlands-Indië een kolonie van Nederland. De Nederlandse regering is er de baas. In 1830 wordt het cultuurstelsel ingevoerd om nog meer winst te behalen uit de landbouw. En de Indiërs? Die konden er niks tegen doen. Bekijk het filmpje van Welkom in de IJzeren Eeuw op schooltv.nl.
De Grondwet is de belangrijkste wet van een land. In de Grondwet lees je wie de macht heeft in de staat. En hoe hij die mag gebruiken. De man die de Grondwet van 1848 maakte heette Thorbecke. Veel mensen vinden de 'Grondwet van 1848' het begin van de democratie. Het begin van een eerlijke verdeling van...
Nadat in onder andere Engeland en Duitsland er al spoorlijnen geopend zijn, is Nederland aan de beurt in 1839. De eerste spoorlijn loopt van Amsterdam naar Haarlem. Maar niet iedereen is hier blij mee. Mensen denken dat koeien uit paniek zure melk gaan geven en dat de trein zo snel gaat, dat je geen...
Bijna 200 jaar geleden reed de allereerste trein in Nederland. Auto’s waren er nog niet. Dankzij de treinen konden mensen opeens veel sneller naar andere delen van het land. Ze konden bij familie op bezoek, of gaan werken in fabrieken in andere steden. Nizar rijdt mee op een echte oude locomotief...
De allereerste trein in Nederland reed in 1839. Het was een stoomlocomotief, dus een grote stoommachine op wielen, gestookt op steenkool. Door de trein konden grondstoffen sneller vervoerd worden naar fabrieken en konden mensen makkelijker en sneller door het land reizen. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis...
Zijn schilderijen hangen in musea over de hele wereld: iedereen kent Vincent van Gogh. Maar zijn leven is niet makkelijk geweest. Hij begint met schilderen in Brabant en reist naar Frankrijk om nog beter te worden. Maar hij wordt ziek en schiet zichzelf in de borst. Hij wordt maar 37 jaar. Wat kunnen...
Vincent van Gogh is een heel bekende Nederlandse schilder. In de hele wereld kennen mensen Vincent van Gogh en zijn schilderijen. Mensen vinden de kleuren op de schilderijen mooi. Ieder jaar komen veel mensen naar het Van Gogh Museum in Amsterdam. Lees hier meer over Vincent van Gogh. Let op: kies de...
Mustafa vertelt over Vincent van Gogh, die tijdens zijn leven nauwelijks werk verkocht, en over de rol die zijn broer, kunsthandelaar Theo van Gogh, speelde. Hij bezoekt Van Goghs geboorteplaats Zundert en het dorp Nuenen, waar hij woonde en werkte. Hij praat met kunstschilder Wim Schot, die hem laat...
Vincent van Gogh heeft meer dan 900 schilderijen gemaakt. En hij heeft op veel plekken gewoond: van Brabant tot Zuid-Frankrijk. In deze schoolplaat is het leven van Vincent in kaart gebracht aan de hand van bekende schilderijen. In en rond het schrijfkistje van Vincent vind je voorwerpen uit zijn tijd....
In het nationaal archief in Den Haag ligt 1000 jaar geschiedenis opgeslagen. Onze allerbelangrijkste wet wordt daar ook bewaard. De Grondwet. Die is geschreven in 1848. De Grondwet zorgt ervoor dat de overheid zich tegenover de burgers niet kan misdragen. Een aflevering uit Het Klokhuis maakt geschiedenis.
Je kunt het zien als de spelregels van de Nederlandse democratie: de grondwet, geschreven in 1848 door Thorbecke. Door de komst van deze grondwet is Nederland een democratie geworden. Er staan allerlei wetten en regels in waar wij ons aan moeten houden in Nederland. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis...
In 1848 wordt de Nederlandse grondwet getekend door Koning Willem II. Daarmee geeft hij de macht over aan de Staten Generaal en wordt de macht van de koning ingeperkt. In eerste instantie wil Willem II niet tekenen, maar na een nachtje slapen is hij ineens van gedachten veranderd. Bekijk het filmpje...
Het boek Max Havelaar is een aanklacht op de onderdrukking van de lokale bevolking in Nederlands-Indië door het Nederlandse koloniale bestuur. Het boek van schrijver Multatuli bracht veel teweeg en tegenwoordig is het wereldberoemd. Hoeveel weet jij van Max Havelaar? Test het in deze quiz op schooltv.nl.
De haven van Rotterdam is een van de grootste havens ter wereld. Het is een belangrijke aanvoerroute voor schepen van over de hele wereld die hun goederen komen laden en lossen in Rotterdam. Vanuit Rotterdam worden de goederen over heel Europa verspreidt. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op schooltv.nl.
Website bij de tv-serie 'Welkom in de ijzeren eeuw'. Centraal staat de 19e eeuw in Nederland. De eeuw van de Franse bezetting onder Lodewijk Napoleon en de geboorte van ons Koningshuis. Maar ook de eeuw van kinderarbeid en de grote uitvindingen: de eerste trein, de eerste voetbalwedstrijd en de eerste...
Aletta Jacobs is een bekende Nederlandse feministe. Ze wilde dat vrouwen dezelfde rechten kregen als mannen. Bijvoorbeeld dat vrouwen ook mochten studeren. In de 19e eeuw mochten alleen mannen naar de universiteit. Vrouwen moesten thuis blijven en voor de kinderen zorgen. In die tijd hadden vrouwen minder...
Aletta Jacobs (1854-1929), arts en feministe. Lisa bezoekt haar geboorteplaats Sappemeer, de Universiteit van Groningen, waar zij geneeskunde studeerde en Aletta, het Instituut voor Vrouwengeschiedenis in Amsterdam. Ze vertelt over Jacobs en haar strijd voor de emancipatie van de vrouw en het vrouwenkiesrecht....
Tegenwoordig zijn mannen en vrouwen volgens de wet gelijk. Maar dat was zo'n 150 jaar geleden wel anders! Meisjes en vrouwen moesten moeder worden en het huishouden doen. Ze mochten zeker niet studeren. Aletta Jacobs (1854-1929) vond dat oneerlijk. Ze werd de eerste vrouwelijke arts in Nederland. Hoe...
Zo'n 150 jaar geleden was kinderarbeid in ons land normaal. Tienjarige kinderen werkten soms al veertien uur per in bijvoorbeeld textielfabrieken om wollen dekens te maken. In het Textielmuseum in Tilburg gaat Mustafa aan de slag in de wolfabriek en laat zien hoe zwaar en gevaarlijk het werk was. Verder...
Een adventure game en lessen voor groep 7/8 over kinderarbeid. Wereldwijd gaan 160 miljoen kinderen niet naar school omdat ze moeten werken. Daarmee wordt de kans op het kiezen van een opleiding en een eigen toekomst een stuk kleiner. Jij speelt hierin een belangrijke rol. Ontdek het in deze game en...
Kinderen zijn goedkope arbeidskrachten en daarom willen fabriekseigenaren hen graag als personeel. Naarmate het aantal fabrieken toeneemt, groeit ook het verzet tegen kinderarbeid. In 1874 verbiedt het Kinderwetje van Van Houten arbeid van kinderen tot twaalf jaar. Vanaf 1901 moeten alle kinderen van...
Tot ver in de 19e eeuw moeten kinderen net als hun ouders werken. Ze werken in fabrieken, op het land en in winkels. Totdat hier een boek over wordt geschreven en de politiek er lucht van krijgt. Politicus Samuel van Houten dient een wet om de kinderarbeid af te schaffen. Deze wet gaat de geschiedenis...
Ooit zijn Nederland en België onderdeel geweest van hetzelfde koninkrijk. Toen de Fransen in 1813 uit de Nederlanden vertrokken, werd Koning Willem I vorst van Nederland, België en Luxemburg. België had in die tijd veel industrie en Nederland was goed in de handel. Best een goeie combinatie dus. Bekijk...
In 1859 schreef Multatuli het boek Max Havelaar. Multatuli heette eigenlijk Eduard Douwes Dekker. Hij was een Nederlander die in Nederlands-Indië werkte. Maar hij was boos op de Nederlanders in Nederlands-Indië. Want Nederland was niet goed voor de inwoners. Het boek Max Havelaar is een klacht tegen...
In de negentiende eeuw is het gewoon dat meisjes niet gaan studeren maar moeder worden en voor het huishouden zorgen. Aletta Jacobs vindt dat onzin. Ze wordt de eerste vrouwelijke arts van Nederland en zorgt ervoor dat vrouwen net als mannen kiesrecht krijgen. Bekijk het filmpje van Willem Wever op Schooltv.nl.
De stoommachine bracht de machines in de fabrieken in beweging en stopte nooit. Voor de stoommachines waren steenkool en ijzererts nodig. Met de uitvinding van de stoomlocomotief konden die snel en goedkoop naar de fabrieken worden gebracht. Bekijk het filmpje van Schooltv.nl over de stoommachine en...
In Engeland doen ze het al, maar het is Jan Bernard van Heek die de voetbal in 1885 naar Nederland haalt. Samen met zijn vrienden organiseert hij de allereerste Nederlandse voetbalwedstrijd op en ze stichten de voorloper van FC Twente. Bekijk het filmpje van Welkom in de IJzeren Eeuw op schooltv.nl.